Η συνεργασία με τους γονείς αποτελεί βασικό κομμάτι της εργοθεραπευτικής παρέμβασης, ιδιαίτερα στην παιδιατρική εργοθεραπεία. Ωστόσο, δεν είναι πάντα εύκολη. Αντιθέτως, ορισμένες φορές μπορεί να γίνει και πολύ δύσκολη! Είτε λόγω διαφορετικών προσδοκιών είτε λόγω έντονης συναισθηματικής φόρτισης, η επικοινωνία και συνεργασία με τους γονείς δεν πάει πάντοτε όπως θα θέλαμε.
Η ικανότητα διαχείρισης αυτών των συζητήσεων αποτελεί σημαντική δεξιότητα για τους εργοθεραπευτές και συμβάλλει ουσιαστικά στη θεραπευτική σχέση και στην πορεία του παιδιού.
Γιατί οι συζητήσεις με γονείς μπορεί να είναι δύσκολες
Οι δύσκολες συζητήσεις συχνά προκύπτουν όταν:
- οι γονείς δεν έχουν καταλάβει ακριβώς τι κάνουμε στην Εργοθεραπεία (και αυτό συμβαίνει πολύ συχνά)
- δεν έχουν συγκεκριμένα αιτήματα από τη θεραπεία
- έχουν διαφορετικές προσδοκίες από τη θεραπεία – δεν έχουμε κοινή γραμμή
- υπάρχει άγχος ή ανησυχία για την πορεία του παιδιού
- οι πληροφορίες που δίνονται είναι δύσκολες ή ευαίσθητες
Είναι σημαντικό πάντοτε να θυμόμαστε ότι οι αντιδράσεις των γονέων συχνά σχετίζονται με την ανησυχία για το παιδί τους και σπανίως αφορούν προσωπικά εμάς.
Βασικές αρχές για τη διαχείριση δύσκολων συζητήσεων (ή και την αποφυγή τους)
1. Δημιουργία ασφαλούς και υποστηρικτικού κλίματος
Έτσι όπως είναι διαμορφωμένα τα περισσότερα θεραπευτικά πλαίσια σήμερα στην χώρα μας, οι θεραπευτές ενημερώνουμε τις οικογένειας μέσα σε 2-3 λεπτά και κάποιες φορές μπροστά σε άλλες οικογένειες. Αυτό από μόνο του μπορεί να πυροδοτήσει αρνητικές αντιδράσεις από τον γονέα. Καλό είναι να έχουμε πάντοτε στο μυαλό μας ότι η συζήτηση με τους γονείς χρειάζεται να γίνεται σε ένα ασφαλές περιβάλλον όπου οι ίδιοι νιώθουν ότι μπορούν να εκφραστούν χωρίς κριτική.
Ως θεραπευτές χρειάζεται να μπορούμε να:
- δείξουμε ενσυναίσθηση
- ακούσουμε ενεργητικά
- δώσουμε χρόνο στους γονείς να εκφραστούν
2. Ενεργητική ακρόαση
Η ενεργητική ακρόαση είναι βασική δεξιότητα που χρει΄άζεται να εξασκούμε καθημερινά.
Αυτό σημαίνει:
- να ακούμε χωρίς να διακόπτουμε
- να αναγνωρίζουμε τα συναισθήματα των γονέων
- να επιβεβαιώνουμε ότι κατανοούμε αυτά που λένε
Δοκίμασε την επόμενη φορά να “ανακεφαλαιώσεις” με δικά σου λόγια όλα όσα σου μετέφερε ο γονέας για να επιβεβαιώσεις ότι έχεις καταλάβει σωστά και να αποφευχθούν οι παρεξηγήσεις.
3. Σαφής και κατανοητή επικοινωνία
Η χρήση απλής, καθημερινής και κατανοητής γλώσσας βοηθά τους γονείς να κατανοήσουν καλύτερα την κατάσταση.
Απόφυγε:
- την υπερβολική χρήση επιστημονικών όρων
- τις γενικές και ασαφείς πληροφορίες
Το μόνο που κάνουν τα παραπάνω είναι να μπερδεύουν τους γονείς. Απόφυγε να αναφερθείς για παράδειγμα στη βαρυτική ανασφάλεια. Αντ’ αυτού, ενημέρωσε τον γονέα ότι το παιδί δυσκολεύεται με τα όργανα του χώρου, της παιδικής χαράς γιατί πιθανά τον ενοχλεί η αίσθηση όταν αλλάζει θέση το κεφάλι του στον χώρο (απλή γλώσσα, εύκολα κατανοητή από τους γονείς που συνήθως δεν είναι “του χώρου”).
4. Διαχείριση δύσκολων συναισθημάτων
Σε κάποιες περιπτώσεις, οι γονείς μπορεί να εκφράσουν:
- άγχος
- θυμό
- απογοήτευση
Εμείς χρειάζεται να συνεχίσουμε να τους ακούμε και να διατηρήσουμε έναν σταθερό και ήρεμο τρόπο επικοινωνίας, χωρίς να παίρνουμε προσωπικά τις αντιδράσεις τους.
5. Διατήρηση επαγγελματικών ορίων
Η κατανόηση και η ενσυναίσθηση είναι σημαντικές αρετές, αλλά εξίσου σημαντική είναι και η ξεκάθαρη διατύπωση και διατήρηση των επαγγελματικών μας ορίων.
Οι εργοθεραπευτές χρειάζεται να:
- παραμένουμε πιστοί στον ρόλο μας
- θέτουμε (ευγενικά) όρια όταν χρειάζεται
- διατηρούμε επαγγελματική στάση και να μην παρασυρόμαστε από ένα έντονο συναίσθημα του γονέα
6. Εστίαση στη συνεργασία
Αντί για επίθεση και αντιπαράθεση, στόχος μας είναι η συνεργασία και το να βρεθεί μία κοινή γραμμή.
Μπορούμε να χρησιμοποιούμε φράσεις όπως:
- «Ας δούμε μαζί πώς μπορούμε να το πετύχουμε αυτό.»
- «Ποια είναι η δική σας εμπειρία;»
- «Θα θέλατε να το συζητήσουμε παραπάνω αυτό;»
Πρακτικά παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Αν ένας γονέας αμφισβητεί την προσέγγισή μας:
Μπορούμε να πούμε
👉 «Καταλαβαίνω την ανησυχία σας. Να σας εξηγήσω πιο αναλυτικά πώς δουλεύουμε και ποιος είναι ο στόχος αυτής της δραστηριότητας;»
Παράδειγμα 2
Αν υπάρχει έντονη συναισθηματική φόρτιση:
Μπορούμε να πούμε
👉 «Φαίνεται ότι αυτό σας απασχολεί πολύ. Θέλετε να μου πείτε τι σας ανησυχεί περισσότερο;»
Ο ρόλος της εποπτείας
Η διαχείριση δύσκολων συζητήσεων δεν είναι κάτι που μαθαίνεται μόνο θεωρητικά. Αναπτύσσεται μέσα από την εμπειρία, τον αναστοχασμό και την υποστήριξη. Είναι δεξιότητα που μαθαίνεται και κατακτιέται με τον καιρό και την υποστήριξη.
Η εποπτεία μπορεί να σε βοηθήσει να:
- επεξεργαστείς δύσκολες καταστάσεις
- αναπτύξεις επικοινωνιακές δεξιότητες
- νιώσεις μεγαλύτερη ασφάλεια στον ρόλο σου
Recent Comments